Code rood voor hitte voor de eerste keer in Nederland

Code rood voor hitte voor de eerste keer in Nederland

- 3 mins

Voor het eerst code rood in Nederland voor hitte

In juni 2026 heeft het KNMI voor het eerst in de geschiedenis code rood afgegeven in verband met ernstige hitte in Nederland. De kleurcodes van het KNMI voor hitte:

Code Geel Code Oranje Code Rood
1 dag met maximumtemperatuur vanaf 35 °C 3 dagen op rij met maximumtemperatuur vanaf 34 °C “Extreem weer met een grote impact op de samenleving”
  2 dagen op rij met maximumtemperatuur vanaf 36 °C  
  1 dag met maximumtemperatuur vanaf 38 °C  

Code rood is dus een extra waarschuwing bovenop code oranje, wanneer er sprake is van (ernstige) maatschappelijke ontwrichting. Dit wordt besloten in het “weerimpactteam”. Er is geen bepaalde temperatuur die als drempelwaarde geldt voor het afgeven van code rood.

Verschillende organisaties hebben door de afgegeven waarschuwing voor hitte activiteiten en evenementen verplaatst of afgelast. Daarnaast was het druk op de spoedeisende hulp in het hele land door patiënten die binnenkwamen met hitte-gerelateerde gezondheidsklachten. Het RIVM heeft de oversterfte rondom deze hittegolf geanalyseerd en komt uit op ongeveer 900 extra sterfgevallen, waarschijnlijk als gevolg van de hitte.

De komende jaren zullen we vaker te maken krijgen met opschaling van (crisis)structuren in verband met extreme hitte. Hierbij kan de vraag naar boven komen: Wat kan de gemeenteambtenaar nu doen om de gevolgen van de toenemende hitte te beperken?

Wat kan een gemeente doen tegen extreme hitte?

  1. Stel een lokaal hitteplan op! Het lokaal hitteplan is een acuut instrument/draaiboek dat zich richt op communicatie naar de bevolking en direct uitvoerbare acties. Begin bij de vernieuwde handreiking lokaal hitteplan. De gemeente is coördinator van het lokaal hitteplan, maar uiteindelijk wordt het vastgesteld samen met lokale partners.

  2. Maak integraal hittebeleid met een integraal actieplan hitte. Dit is een beleidsinstrument waarmee kan worden gewerkt aan preventie en lange(re) termijn maatregelen tegen hitte. Ook hier is een handreiking voor beschikbaar. Het integraal actieplan hitte is onderdeel van het bredere klimaatadaptatie- en gezondheidsbeleid is de gemeente.

Meer tips en bronnen zijn te vinden op de website van GGD-GHOR NL. Daarnaast kan je je lokale GGD altijd vragen om advies en ondersteuning.

Analyse NIPV

Het Nederlands Instituut voor Publieke Veiligheid (NIPV) heeft een analyse naar de impact en (crisis)respons tijdens de hittegolf in juni 2026 uitgevoerd. Deze analyse is hier te vinden. De invalshoek van het NIPV is een goede toevoeging op het perspectief van publieke gezondheid.

Een aantal quotes uit de analyse:

“𝘊𝘰𝘥𝘦 𝘳𝘰𝘰𝘥 𝘢𝘧𝘨𝘦𝘷𝘦𝘯 𝘷𝘰𝘰𝘳 𝘦𝘹𝘵𝘳𝘦𝘮𝘦 𝘸𝘦𝘦𝘳𝘴𝘰𝘮𝘴𝘵𝘢𝘯𝘥𝘪𝘨𝘩𝘦𝘥𝘦𝘯 𝘪𝘴 𝘯𝘪𝘦𝘵 𝘯𝘪𝘦𝘶𝘸, 𝘮𝘢𝘢𝘳 𝘸𝘢𝘢𝘳 𝘸𝘦 𝘰𝘯𝘴 𝘣𝘪𝘫 𝘸𝘢𝘢𝘳𝘴𝘤𝘩𝘶𝘸𝘪𝘯𝘨𝘦𝘯 𝘷𝘰𝘰𝘳 𝘴𝘵𝘰𝘳𝘮𝘦𝘯 𝘢𝘭 𝘣𝘪𝘫𝘯𝘢 𝘰𝘱 𝘷𝘦𝘳𝘵𝘳𝘰𝘶𝘸𝘥 𝘵𝘦𝘳𝘳𝘦𝘪𝘯 𝘣𝘦𝘨𝘦𝘷𝘦𝘯, 𝘰𝘯𝘵𝘣𝘳𝘦𝘬𝘦𝘯 𝘷𝘰𝘰𝘳 𝘩𝘪𝘵𝘵𝘦 𝘣𝘪𝘯𝘯𝘦𝘯 𝘷𝘦𝘪𝘭𝘪𝘨𝘩𝘦𝘪𝘥𝘴𝘳𝘦𝘨𝘪𝘰’𝘴 𝘯𝘰𝘨 𝘱𝘭𝘢𝘯𝘯𝘦𝘯 𝘦𝘯 𝘱𝘳𝘰𝘤𝘦𝘥𝘶𝘳𝘦𝘴, 𝘱𝘳𝘢𝘬𝘵𝘪𝘫𝘬𝘦𝘳𝘷𝘢𝘳𝘪𝘯𝘨 𝘦𝘯 𝘩𝘢𝘯𝘥𝘦𝘭𝘪𝘯𝘨𝘴𝘳𝘦𝘱𝘦𝘳𝘵𝘰𝘪𝘳𝘦”

“𝘋𝘦 𝘨𝘦𝘷𝘰𝘭𝘨𝘦𝘯 𝘷𝘢𝘯 𝘩𝘪𝘵𝘵𝘦 𝘻𝘪𝘫𝘯 𝘣𝘳𝘦𝘥𝘦𝘳 𝘥𝘢𝘯 𝘢𝘭𝘭𝘦𝘦𝘯 𝘨𝘦𝘻𝘰𝘯𝘥𝘩𝘦𝘪𝘥𝘴𝘳𝘪𝘴𝘪𝘤𝘰’𝘴. 𝘞𝘦 𝘻𝘪𝘦𝘯 𝘥𝘢𝘵 𝘰𝘯𝘥𝘦𝘳 𝘢𝘯𝘥𝘦𝘳𝘦 𝘥𝘦 𝘤𝘰𝘯𝘵𝘪𝘯𝘶ï𝘵𝘦𝘪𝘵 𝘷𝘢𝘯 𝘷𝘪𝘵𝘢𝘭𝘦 𝘪𝘯𝘧𝘳𝘢𝘴𝘵𝘳𝘶𝘤𝘵𝘶𝘶𝘳 𝘰𝘯𝘥𝘦𝘳 𝘥𝘳𝘶𝘬 𝘬𝘰𝘮𝘵 𝘵𝘦 𝘴𝘵𝘢𝘢𝘯 (𝘪𝘯𝘤𝘭𝘶𝘴𝘪𝘦𝘧 𝘦𝘦𝘯 𝘷𝘦𝘳𝘩𝘰𝘰𝘨𝘥𝘦 𝘥𝘳𝘶𝘬 𝘰𝘱 𝘥𝘦 𝘨𝘦𝘻𝘰𝘯𝘥𝘩𝘦𝘪𝘥𝘴𝘻𝘰𝘳𝘨) 𝘦𝘯 𝘩𝘦𝘵 𝘥𝘢𝘨𝘦𝘭𝘪𝘫𝘬𝘴 𝘭𝘦𝘷𝘦𝘯 𝘰𝘯𝘵𝘳𝘦𝘨𝘦𝘭𝘥 𝘳𝘢𝘢𝘬𝘵 𝘥𝘰𝘰𝘳 𝘮𝘢𝘢𝘵𝘳𝘦𝘨𝘦𝘭𝘦𝘯 𝘢𝘭𝘴 𝘴𝘭𝘶𝘪𝘵𝘪𝘯𝘨 𝘷𝘢𝘯 𝘴𝘤𝘩𝘰𝘭𝘦𝘯 𝘦𝘯 𝘬𝘪𝘯𝘥𝘦𝘳𝘰𝘱𝘷𝘢𝘯𝘨 𝘰𝘧 𝘩𝘦𝘵 𝘴𝘵𝘪𝘭𝘭𝘦𝘨𝘨𝘦𝘯 𝘷𝘢𝘯 𝘣𝘦𝘻𝘰𝘳𝘨𝘥𝘪𝘦𝘯𝘴𝘵𝘦𝘯. 𝘞𝘦𝘨𝘦𝘯 𝘰𝘧 𝘣𝘳𝘶𝘨𝘨𝘦𝘯 𝘬𝘶𝘯𝘯𝘦𝘯 𝘵𝘪𝘫𝘥𝘦𝘭𝘪𝘫𝘬 𝘰𝘯𝘣𝘳𝘶𝘪𝘬𝘣𝘢𝘢𝘳 𝘻𝘪𝘫𝘯”

“𝘋𝘦𝘻𝘦 𝘩𝘪𝘵𝘵𝘦𝘱𝘦𝘳𝘪𝘰𝘥𝘦 𝘸𝘢𝘴 𝘨𝘦𝘦𝘯 𝘨𝘦𝘣𝘦𝘶𝘳𝘵𝘦𝘯𝘪𝘴 𝘥𝘪𝘦 𝘷𝘳𝘰𝘦𝘨 𝘰𝘮 𝘷𝘦𝘦𝘭 𝘨𝘳𝘰𝘵𝘦 𝘣𝘦𝘴𝘭𝘪𝘴𝘴𝘪𝘯𝘨𝘦𝘯; 𝘩𝘦𝘵 𝘨𝘪𝘯𝘨 𝘸𝘦𝘭 𝘨𝘦𝘱𝘢𝘢𝘳𝘥 𝘮𝘦𝘵 𝘦𝘯𝘪𝘨𝘦 𝘣𝘦𝘴𝘵𝘶𝘶𝘳𝘭𝘪𝘫𝘬𝘦 𝘰𝘯𝘻𝘦𝘬𝘦𝘳𝘩𝘦𝘪𝘥 (𝘨𝘦𝘦𝘯 𝘱𝘭𝘢𝘯𝘯𝘦𝘯 𝘰𝘧 𝘤𝘩𝘦𝘤𝘬𝘭𝘪𝘴𝘵; 𝘨𝘦𝘦𝘯 𝘰𝘧 𝘸𝘦𝘪𝘯𝘪𝘨 𝘦𝘳𝘷𝘢𝘳𝘪𝘯𝘨 𝘮𝘦𝘵 𝘻𝘰’𝘯 𝘨𝘦𝘣𝘦𝘶𝘳𝘵𝘦𝘯𝘪𝘴)”

Er worden een aantal aanbevelingen gegeven voor vervolgbeleid. Onder andere wordt er een punt gemaakt over het verbreden van het nationaal hitteplan naar acties m.b.t. veiligheid en infrastructuur, naast acties en communicatie op het gebied van gezondheid. Op dit moment is de koppeling tussen gezondheid en veiligheid mbt klimaatadaptatie en hitte nog zeer beperkt. Om deze te verbeteren is samenwerking tussen lokale overheden, GGD’en en Veiligheidsregio’s van groot belang.

Joost de Bruijn

Joost de Bruijn

Adviseur in de publieke gezondheid